" ไม่มี มหาบพิตร"

   พระเจ้ามิลินท์ตรัสต่อไปว่า

   ข้าแต่พระนาคเสน ถ้าที่นิพพานตั้งอยู่ไม่มี นิพพานก็ไม่มี ข้อที่ว่าการกระทำให้แจ้ง นิพพานก็ผิด  ในเรื่องนี้โยมของอ้างเหตุว่า   นาเป็นที่ตั้งแห่งข้าว ดอกไม้เป็นที่ตั้งแห่งกลิ่น   กอไม้เป็นที่ตั้งแห่งดอกไม้ ต้นไม้เป็นที่ตั้งแห่งผลไม้ บ่อแก้วเป็นที่ตั้งแห่งแก้ว ผู้ต้องการสิ่งใด ๆ ในสิ่งนั้น ไปที่นั้นแล้วก็ได้สิ้งนั้น ๆ ฉันใด

   ถ้านิพพานมี ที่ตั้งแห่งนิพพานก็ควรมีฉันนั้น เพราะที่ตั้งแห่งนิพพานไม่มี โยมจึงว่านิพพานไม่มี คำที่ว่ากระทำให้แจ้งนิพพานนั้นก็ผิดไป"

   พระนาคเสนตอบว่า

   " ขอถวายพระพร ที่ตั้งแห่งนิพพานไม่มี แต่นิพพานมี ผู้ปฏิบัติชอบ เมื่อเห็นความตั้งขึ้นและเสื่อมไปแห่งสังขารทั้งหลายด้วยโยนิโสมนสิการแล้ว ก็กระทำให้แจ้งซึ่งนิพพาน

   ไฟมีอยู่ แต่ที่ตั้งแห่งไฟไม่มี เมื่อบุคคลเอาไม้   ๒ อันมาสีกันเข้าได้ไฟฉันใด นิพพาน ก็มีอยู่ แต่ว่าที่ตั้งแห่งนิพพานไม่มี เมื่อผู้ปฏิบัติชอบเล็งเห็นความตั้งขึ้น และเสื่อมไปแห่งสังขารทั้งหลาย ด้วยโยนิโสมนสิการแล้ว ก็กระทำให้แจ้งซึ่งนิพพานฉันนั้น

   อีกอย่างหนึ่ง   แก้ว ๗   ประการ คือ   จักรแก้ว  ช้างแก้ว   ม้าแก้ว   แก้วมณี   นางแก้ว   ขุนคลังแก้ว  ขุนพลแก้วมีอยู่   แต่ที่ตั้งแห่งแก้ว   ๗ ประการนั้นไม่มี   กษัตริย์ผู้ปฏิบัติชอบย่อมได้แก้ว อ  ๗ ประการนี้ ด้วยผลแห่งการปฏิบัติฉันใด

   นิพพานก็มีอยู่ แต่ที่ตั้งนิพพานไม่มีเมื่อผู้ปฏิบัติชอบ เล็งเห็นความเสื่อมแห่งสังขารทั้งหลาย   ด้วยโยนิโสมนสิการ   แล้วก็กระทำให้แจ้งนิพพานฉันนั้น"

   " ข้าแต่พระนาคเสน ถ้าที่ตั้งนิพพานไม่มี ผู้ปฏิบัติชอบตั้งอยู่ในที่ใด จึงกระทำให้แจ้ง นิพพาน ที่นั้นมีอยู่หรือ ?

   "ขอถวายพระพร มีอยู่ "

   " มีอยู่อย่างไร โยมของฟัง ? "

   " ขอถวายพระพร มีอยู่อย่างนี้ คือที่ตั้งนั้นได้แก่ศีล ผู้ตั้งอยู่ในศีล ผู้มีโยนิโสมนสิการ   คือตั้งใจไว้ด้วยอุบายที่ฉลาด ผู้ปฏิบัติชอบไม่ว่าอยู่ที่ใด ๆ จะเป็นป่าสักกายวัน   หรือจีนวิลาตวัน .   อลสันทนคร  นิกุมพนคร   กาสีโกศลนคร   กัสมิรนคร   คันธารนคร   ยอดภูเขา  พรหมโลกก็ตาม   ก็กระทำให้แจ้งนิพพานได้ทั้งนั้น ขอถวายพระพร "

   " เป็นอันถูกต้องดีแล้ว พระนาคเสน พระผู้เป็นเจ้าได้แสดงนิพพานไว้แล้ว ได้แสดงการกระทำให้แจ้งนิพพานไว้แล้ว ได้ยกธงชัย คือพระธรรมขึ้นไว้แล้ว ได้ตั้งเครื่องนำพระธรรมไว้แล้ว โยมขอรับว่าถูกต้องดี"