ปัญหาที่ ๔
ถามเรื่องสมณะ
ทุศีลคฤหัสถ์ทุศีล

                 “ข้าแต่พระพนาคเสน คฤหัสถ์ทุศีล กับ สมณะทุศีล ต่องกันอย่างไร คนทั้งสองนี้มี คติเสมอกัน มีวิบากเสมอกันหรืออย่างไร ?”

    “ขอถวายพระพร คุณธรรม ๑๐ ประการ ของ สมณะทุศีล ทำให้ยิ่งดียิ่งกว่า คฤหัสถ์ทุศีล และทำให้การถวายทางของชาวบ้าน มีผลมากได้ด้วยเหตุ ๑๐ ประการอีก

คุณธรรม ๑๐ ประการ

            ๑. ความเคารพในพระพุทธเจ้า
            ๒. ความเคารพในพระธรรม
            ๓. ความเคารพในพระสงฆ์
            ๔. ความเคารพในเพื่อนพรหมจรรย์
            ๕. ความพยายามเล่าเรียน
            ๖. ความมากไปด้วยการฟัง
            ๗. ความเคารพต่อที่ประชุม
            ๘. ความเป็นผู้มุ่งต่อความเพียร
            ๙. ยังรักษาไว้ซึ่งเพศภิกษุ
            ๑๐. ยังรู้จักปกปิดความชั่วของตัวไว้ด้วยความละอาย เหมือนกับหญิงที่มีสามี ลักลอบทำความชั่ว ด้วยกลัวผู้อื่นจะรู้เห็นฉะนั้น

เหตุ ๑๐ ประการ

    เหตุ ๑๐ ประการ ที่ทำให้การถวายทานของชาวบ้านมีผลมากนั้น คืออะไรบ้าง คือ
            ๑. ความทรงไว้ซึ่งเกราะ คือกาสาวพัสตร์อันบุคคลไม่ควรฆ่า
            ๒. ความทรงไว้ซึ่งเพศภิกษุ
            ๓. ความเข้าถึงซึ่งการกระทำกิจวัตรของสงฆ์
            ๔. ความนับถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ เป็นที่พึ่ง
            ๕. ความอบรมนิสัย ในทางความเพียร
            ๖. ความแสวงหาซึ่งพระธรรมคำสั่งสอนของพระชินวร
            ๗. ความแสวงซึ่งพระธรรมอันประเสริฐ
            ๘. การถือพระธรรมเป็นเถระ เป็นคติ เป็นที่พึ่งในเบื้องหน้า
            ๙. มีความเห็นตรงแน่วแน่ว่า พระพุทธเจ้าเป็นผู้เลิศ
            ๑๐. การถือมั่นซึ่งอุโบสถ

   ขอถวายพระพร สมณะทุศีล ถึงมีศีลวิบัติแล้ว ก็ยังทำทานของทายกผู้ถวายให้บริสุทธิ์ได้ เปรียบเหมือนน้ำอันชำระล้างซึ่งโคลน เลน ฝุ่นละออง เหงื่อไคลให้หายไปได้ หรือเปรียบเหมือนน้ำร้อน ถึงจะร้อน ก็ยังดับไฟกองใหญ่ได้ หรือเปรียบเหมือนโภชนะ อันกำจัดความหิวได้ฉะนั้น

   ข้อนี้ สมกับที่สมเด็จพระชินสีห์ได้ตรัสไว้ใน ทักขิณาวิภังคสูตร ว่า

    “ผู้มีศีลมีจิตเลื่อมใสดี เชื่อกรรมและผลแล้ว ให้ทานของที่ได้มาโดยชอบแก่ผู้ทุศีล การถวายทานของเขาเหล่านั้น ชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายทายก” ดังนี้ ขอถวายพระพร”

   พระเจ้ามิลินท์จึงตรัสสรรเสริญว่า

   “ข้าแต่พระนาคเสน พระผู้เป็นเจ้าได้กระทำปัญหาที่โยมถาม ให้มีรสไม่รู้จักตายให้เป็นของควรฟัง ด้วยอุปมาเหตุการณ์หลายอย่าง เหมือนพ่อครัว หรือลูกมือของพ่อครัวผู้ฉลาด ได้เนื้อมาเพียงก้อนเดียว ก็ตกแต่งอาหารได้หลายอย่าง เพื่อถวายแก่พระราชาฉันนั้น”