ปัญหาที่ ๗
ถามถึงเรื่อง
เครื่องรองแผ่นดิน


                        “ข้าแต่พระนาคเสน พระผู้เป็นเจ้ากล่าวไว้ว่า แผ่นดินใหญ่นี้ตั้งอยู่บนน้ำ น้ำตั้งอยู่บนลม ลมตั้งอยู่บนอากาศ ดังนี้ คำนี้โยมไม่เชื่อ”

    พระเถระเมื่อจะวิสัชนาแก้ไข จึงได้เอาธัมกรก คือกระบอกกรองน้ำตักน้ำขึ้นมาแล้วก็เอามือปิดปากธัมกรกไว้ เพื่อมิให้น้ำไหลลงไปได้ ถือไว้ให้พระเจ้ามิลินท์ทอดพระเนตรแล้ว พร้อมกับถวายพระพรว่า

    “มหาบพิตรจงทรงสังเกตดูธัมกรกนี้เถิด ลมทรงไว้ซึ่งน้ำในกระบอกนี้ฉันใด ถึงน้ำที่รองแผ่นดิน ลมก็รับไว้ฉันนั้น”

    “ถูกแล้ว พระผู้เป็นเจ้า”

ปัญหาที่ ๘
ถามเรื่องนิโรธนิพพาน

    “ข้าแต่พระนาคเสน นิโรธ คือ นิพพาน หรือ?”

    “ถูกแล้ว มหาบพิตร”

    “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า อย่างไรจึงว่า นิโรธ คือ นิพพาน?”

    "ขอถวายพระพร อันว่าพาลปุถุชนทั้งหลาย ย่อมเพลิดเพลินยินดีใน อาตนะภายในภายนอก (ยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส สักผัส) จึงถูกกระแสตัณหาพัดไป จึงไม่พ้นจากการเกิด แก่ ตาย โศกร่ำไร ไม่สบายกาย ไม่สบายใจ และคับแค้นใจ

    ส่วนอริยสาวกผู้ได้สดับคำสอนของพระพุทธเจ้า ย่อมไม้เพลิดเพลินยินดีใน อายตนะภายในภายนอก

    เมื่อไม่เพลิดเพลินยินดี ตัณหาก็ดับไป เมื่อตัณหาดับ อุปาทานดับ ภพดับ เมื่อภพดับ ชาติก็ดับ เมื่อชาติ คือ การเกิดดับ ความโศก ความร่ำไร ความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ และความคับแค้นใจก็ดับ

    เป็นอันว่า ความดับแห่งกองทุกข์ทั้งสิ้นนี้ ย่อมมีด้วยอาการอย่างนี้ อย่างนี้แหละมหาบพิตร จึงว่า นิโรธ คือ นิพพาน ”

    “ถูกต้องดีแล้ว พระผู้เป็นเจ้า”