ข้าแต่พระนาคเสน พรหมโลกไกลจากโลกนี้เท่าไร ?
ขอถวายพระพร พรหมโลกไกลจากโลกนี้มาก ถ้ามีผู้ทิ้งก้อนศิลาโตเท่าปราสาทลงมาจากพรหมโลก ก้อนศิลานั้นจะตกลงมาได้วันละ ๔๘,๐๐๐ โยชน์ ต้องตกลงมาถึง ๔ เดือน จึงจะถึงพื้นดิน
ข้าแต่พระนาคเสน มีคนกล่าวว่า ภิกษุผู้มีฤทธิ์ ผู้มีอำนาจทางจิต หายวับจากชมพูทวีปนี้ ขึ้นไปปรากฎในพรหมโลกได้เร็วพลัน เหมือนกันกับบุรุษผู้มีกำลังคู้แขนเหยียดแขนฉะนั้นดังนี้ โยมไม่เชื่อ เพราะถึงเร็วอย่างนั้น ก็จักไปได้เพียงหลายร้อยโยชน์เท่านั้น
ขอถวายพระพร ชาติภูมิ (ถิ่นกำเนิด)ของมหาบพิตรอยู่ที่ไหน?
อยู่ที่เกสะอลสัณฑะ พระผู้เป็นเจ้า
ขอถวายพระพร เกาะอลสัณฑะไกลจากที่นี้สักเท่าไร ?
ไกลประมาณ ๒๐๐ โยชน์
ขอถวายพระพร มหาบพิตรเคยกระทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดไว้ที่นั้น แล้วเคยนึกถถึงมีอยู่หรือ ?
มีอยู่ พระผู้เป็นเจ้า
ขอถวายพระพร มหาบพิตรนึกไปถึงที่ไกลประมาณ ๒๐๐ โยชน์ ได้โดยเร็วพลันไม่ไช่หรือ ?
ถูกแล้ว พระผู้เป็นเจ้า
อธิบาย
ในอรรถกถาสังยุตตนิกาย ท่านกล่าวไว้ว่า ก้อนหินขนาดใหญ่ถูกทิ้งใหตกลงมาจากพรหมโลกชั้นต่ำ ก้อนศิลานั้นตกลงมาวันคืนละหนึ่ง เป็นระยะ ๔๘,๐๐๐ โยชน์ จึงจะถึงพื้นดินเป็นเวลา ๔ เดือน
เพราะเหตุนั้น ระยะทางระหว่างพรหมโลกชั้น พรหมปาริสัชชา ถึงพื้นดิน บัณฑิตผู้ทราบนัย พึงทราบว่าเป็น ๕๗๖๐,๐๐๐ โยชน์ดังนี้
ปัญหาที่ ๕
ถามถึงความไปเกิด
ในพรหมโลกและเมืองกัสมิระ
ข้าแต่พระนาคเสน ถ้ามีคน ๒ คนตายจากที่นี้แล้วไปเกิดในที่ต่างกัน คือคนหนึ่งขึ้นไปเกิดในพรหมโลก อีกคนหนึ่งไปเกิดในเมืองกัสมิระ คนสองคนนี้ คนไหนจะไปช้าไปเร็วกล่ากัน ?
ขอถวายพระพร เท่ากัน
ขอนิมนต์อุปมาด้วย
ขอถวายพระพร ชาติภูมิของมหาบพิตรอยู่ที่ไหน ?
อยู่ที่กาลสิรคาม
ขอถวายพระพร กาลสิรคามอยู่ไกลจากที่นี้สักเท่าไร?
ประมาณ ๒๐๐ โยชน์ พระผู้เป็นเจ้า
เมืองกัสมิระไกลจากที่นี้สักเท่าไร ?
เชิญมหาบพิตรจึกถึงกาลสิรความดูชิ
โยมนึกแล้ว พระผู้เป็นเจ้า
เชิญมหาบพิตรนึกถึงเมืองกักสมิระดูชิ
โยมนึกแล้ว พระผู้เป็นเจ้า
ขอถวายพระพร ทางไหนนึกถึงช้าเร็วกว่ากันอย่างไร ?
เท่ากัน พระผู้เป็นเจ้า
ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือผู้ที่ขึ้นไปเกิดในพรหมโลก กับผู้ที่ไปเกิดในเมืองกัสมิระ เร็วเท่ากัน ไปถึงพร้อมกัน
ขอนิมนต์อุปมาอีก
อุปมาด้วยเงาของนก
ขอถวายพระพร ถ้ามีนก ๒ ตัว บินมาจับต้นไม้พร้อมกัน ตัวหนึ่งจับต่ำ ตัวหนึ่งจับสูง เงาของนกตัวไหนจะถึงพื้นดินก่อนกัน
ถึงพร้อมกัน พระผู้เป็นเจ้า
ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร
ขอนิมนต์อุปมาอีก
อุปมาด้วยการแลดู
ขอถวายพระพร ขอได้โปรดแลดูอาตมา
โยมแลดูแล้ว
ขอได้โปรดแหงนดู ดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์
โยมแหงนดูแล้ว
ขอถวายพระพร มหาบพิตรแลดูอาตมากับแลดูดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์ อันไกลถึง ๔๒,๐๐๐ โยชน์ ข้างไหนจะเร็วช้ากว่ากัน?
เท่ากัน พระผู้เป็นเจ้า
ข้อนี้ก็ฉันนั้นแหละ มหาบพิตร คือผู้ที่ขึ้นไปเกิดในพรหมโลก กับผู้ที่ไปเกิดในเมืองกัสมิระ ไปถึงพร้อมกัน
แก้เก่งมาก พระนาคเสน