ปัญหาที่ ๕
ถามเรื่องอนุญาตพุทธบูชา

                 “ข้าแต่พระนาคเสน สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าได้จร้สไว้ว่า “ดูก่อนอานนท์ เธอทั้งหลายไม่ต้องขวนขวาย เพื่อบูชาพระสรีระของพระตถาคตเจ้า”

    แล้วตรัสไว้อีกว่า “เธอทั้งหลาย จงบูชาธาตุของผู้ควรบูชา เพราะผู้ทำอย่างนั้น เวลาจากโลกนี้แล้ว จักได้ไปบังเกิดในสวรรค์”

    “ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ถเาพระตถาคตเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “ดูก่อนอานนท์ พวกเธอไม่ต้องขวนขวาย เพื่อบูชาพระสรีระของพระตถาคตเจ้า” ดังนี้ถูกแล้ว คำว่า “เธอทั้งหลายจงบูชาธาตุของผู้ควรบูชา เพราะผู้ทำอย่างนั้น จากโลกนี้แล้วจักไปสู่สวรรค์” ดังนี้ก็ผิด

    ถ้าพระตถาคตเจ้าได้ตรัสว่า “พวกเธอจงบูชาธาตุของผู้ควรบูชา เพราะผู้ทำอย่างนั้น จากโลกนี้แล้วจักได้ไปสู่สวรรค์” ดังนี้ถูก คำที่ว่า “พวกเธอไม่ต้องขวนขวาย เพื่อบูชาพระสรีระ ของพระตถาคตเจ้า” ดังนี้ก็ผิด ปัญหานี้เป็นอุภโตโกฏิ มาถึงพระผู้เป็นเจ้าแล้ว”

    พระนาสเสนแก้ข้อสงสัยว่า

    “ขอถวายพระพร คำทั้งสองนั้น จริงทั้งนั้น คำที่ตรัสห้ามไม่ให้ขวนขวายบูชาพระสรีระของพระตถาคตเจ้านั้น ทรงห้ามเฉพาะ พระภิกษุสงฆ์ เท่านั้น เพราะการบูชาพระสรีระศพของพระตถาคตเจ้านั้น ไม่จำเป็นแก่พระภิกษุทั้งหลาย จำเป็นแก่เทวดามนุษย์นอกนั้นต่างหาก

อุปมาเรียนศิลปศาสตร์

    “ข้อนี้มีอุปมาเหมือนกันการศึกษาทางช้าง     ม้า     รถ     ธนู     หอก     ดาบ เลข     คำนวณ     เวทย์     มนต์     กลยุทธ์ต่าง ๆ     จำเป็นแก่พวกเวศย์    พวกศูทร เพราะพวกนี้จำเป็นที่จะต้องทำการกสิกรรมพาณิชกรรม และเลี้ยงโคเท่านั้น

    การพิจารณาสังขาร การกระทำโยนิโสมนสิการ (กำหนดใจไว้ด้วยอุบายที่ชอบธรรม) การเจริญมหาสติปัฏฐาน การค้นหาแก่นธรรม

   การสู้รบกับกิเลส การฝึกฝนอยู่เนือง ๆ ซึ่งประโยชน์ของตนนั้น เป็นของจำเป็นสำหรับพระภิกษุทั้งหลาย

    ส่วนการบูชาพระสรีระศพ หรือพระธาตุของพระพุทธเจ้านั้น จำเป็นสำหรับเทพยดามนุษย์นอกนั้น

    อีกประการหนึ่ง เวทต่าง ๆ คือ     อุรุเวท     รู้ภาษาสัตว์     ยชุเวท     รู้บูชายัญ    อาถัพพเวท     รู้ผูกแก้อาถรรพณ์     ลักขณะ     รู้ทายลักษณะเป็นต้น เป็นของจำเป็นที่พวกพราหมณ์มานพ จะต้องศึกษา ส่วนพวกเวศย์ พวกนอกนั้น จำเป็นที่จะต้องกระทำกสิกรรม พาณิชกรรม และเลี้ยงโคเท่านั้น

    เพราะฉะนั้น สมเด็จพระภควันต์บรมศาสดาจึงทรงห้ามเสีย ถ้าไม่ทรงห้าม พระภิกษุทั้งหลาย ก็จะสละกระทั้งบาตจีวรของตนออกกระทำพุทธบูชา ขอถวายพระพร”

    “ถูกแล้ว พระนาคเสน”